Op zoek naar de toekomst van Europees vrijwilligerswerk

21/09/2017

Begin juli vond het eerste jeugdevent van het Estse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie plaats. Europees vrijwilligerswerk (EVS), dat vorige jaar 20 kaarsjes uitblies, was het onderwerp van de Future Search Conference.

De conferentie bracht delegaties van EVS vrijwilligers, jeugdorganisaties, nationale agentschappen voor Erasmus+ en ministeries bijeen om samen uit te wisselen en visie te ontwikkelen over de toekomst van vrijwilligerswerk. Meer dan 150 deelnemers gaven in discussies en uitwisselingsmomenten input, met het bestaande kader van EVS en de nieuwe ontwikkeling rond het nieuwe Europees solidariteitskorps in het achterhoofd.

Tijdens de eerste dag namen verschillende projecten het woord. De oprichter van Tallinn Music Week, Helen Sildna en vrijwilliger Anna vertelden over de essentiële intrinsieke motivatie die je als vrijwilliger nodig hebt om initiatief te kunnen nemen en de nood aan professionele ondersteuning om effectief verandering in gang te kunnen zetten. Enkel zo kan je vrijwilligerswerk als een positieve ervaring meenemen in je verdere leven.

Adah Parris, storytelling consultant, sprak over de identiteit van jongeren en hoe een veranderend samenlevingsbeeld de noden en wensen van jongeren beïnvloedt. Willen we vanuit jongeren zelf vertrekken, dan moeten we ons hiervan bewust zijn en bepaalde bestaande categorieën in vraag durven stellen. Zo kan je jongeren gericht gaan ondersteunen om zelf hun zoektocht naar identiteitsontwikkeling aan te gaan.

Ook op de tweede dag stonden praktijkverhalen centraal. Ott Pärna sprak over vrijwilligers in de sportwereld. Via World sports volunteer movement schakelen ze jongeren voor grote sportevenementen in, zoals belangrijke wereldkampioenschappen en de Olympische spelen. Het begint met heel veel enthousiasme en goede bedoelingen. Maar een stevig kader kan die jongeren echt stappen vooruit doen zetten in hun leven.

“Door hun creativiteit te stimuleren, krijgen zij het vertrouwen dat ze werkelijk een impact hebben, op hun eigen leven én hun omgeving.”

Ook in het panel met sprekers van o.a. het Europees Jeugdforum en het World Organization of the Scout Movement werd dit in de verf gezet. Het voordeel voor de vrijwilliger, de gemeenschap en de deelnemende organisaties moet duidelijk zijn. Wanneer spanningen en culturele verschillen in een veilige setting benoemd kunnen worden, kan je bruggen beginnen bouwen naar een gedeeld doel.

Daarna gingen de deelnemers in kleinere groepjes met elkaar in gesprek. Enkele interessante conclusies:

  • Het blijft belangrijk om moeilijk bereikbare jongeren en jongeren met een kwetsbare achtergrond te betrekken. Zij nemen nog steeds percentueel heel weinig deel. Specifieke initiatieven kunnen de kloof tussen hen en EVS dichten. Daarnaast moet het leerproces in zulke situaties extra ondersteund worden. Bevragingen tonen aan dat zo’n trajecten het meeste impact hebben op jongeren.
     
  • Bij het implementeren van nieuwe programma’s zoals het European Solidarity Corps moet de oefening gemaakt worden hoe dit het beste en meest efficiënt kan worden afgestemd op de bestaande programma’s. Een luide oproep om het niet ingewikkelder en administratief nog zwaarder te maken!
     
  • De kwaliteit van vrijwilligersprojecten moet vertaald worden in erkenning en informatie over de mogelijkheden in het verdere leven en/of de loopbaan van de vrijwilligers. Ook de rechten en plichten van vrijwilligers in verschillende landen zorgen nog voor veel onduidelijkheid. Meer duidelijkheid voor zowel de nationale agentschappen, organisaties als voor de vrijwilligers zelf a.u.b.!
     
  • Ontwikkel projecten vanuit de noden en interesses van jongeren zelf. Vaak zijn de vrijwilligers zelf niet op de hoogte van de impact die ze kunnen hebben op hun eigen traject. Het idee van een internationaal alumni event werd aangehaald. Landen die hier al goede praktijken rond hebben, kunnen inspireren. Hier ligt ook een belangrijke taak rond het ‘mentorship’. Welke vragen stellen we aan jongeren en met welke basishouding zitten we zelf als begeleiding in zo’n traject? Dit in vraag durven stellen en af te stemmen op de jongeren zelf zorgt voor een relevant en duurzaam traject.

Lees meer over de conferentie en de resultaten op de website van het Future Search Conference.